دومین مرحله از اجرای تاسیسات ساختمان پس از لوله کشی آب، اجرای لولهکشی فاضلاب میباشد. فاضلاب به دو دسته فاضلاب سبک (خاکستری) و سنگین تقسیم می شود. برای حمل فاضلاب های از نوع سنگین از لوله هایی با شیب و قطر بیشتر استفاده می شود. فاضلابهایی همچون فاضلاب کف سرویس بهداشتی و تراس منازل در دسته فاضلاب خاکستری قرار می گیرد. به طور کلی بین ۷۵% تا ۸۵% فاضلاب ساختمان های عمومی را فاضلاب خاکستری تشکیل می دهد.
هدف از این نوع لوله کشی هدایت آبهای مصرف شده و فاضلاب دفع شده انسانی و شستشویی به خارج از ساختمان می باشد. شیب بندی از اصول اصلی و پایه ای لولهکشی فاضلاب است که باید در زمان اجرا و طراحی مورد توجه ویژه ای قرار بگیرد.
شیب بندی مناسب در لوله کشی فاضلاب برای لولههای افقی مقدار یک تا چهار درصد است. شیب کمتر از این مقدار موجب سکون و حرکت کند آب فاضلاب و در نتیجه عدم خروج کامل یا ته نشین شدن مواد جامد در کف لوله می شود.
در این نوع لوله کشی، مواد داخل لوله بدون فشار هیچ پمپی با نیروی جاذبه به سمت چاه یا اگو شهری انتقال پیدا میکند.
طراحی لوله کشی فاضلاب
انتخاب تعداد رایزرهای فاضلاب همچنین محل قرارگیری و اندازه آن در طراحی تاسیسات ساختمان در اولویت قرار دارد. به همراه رایزرهای فاضلاب وجود ونت و جمع آوری آب باران نیز می تواند تعداد رایزرهای ساختمان را افزایش دهد.
به نسبت مساحت آپارتمانها، تعداد واحدهای مسکونی و سرویس بهداشتی در هر طبقه و نحوه چیدمان سرویس های بهداشتی و آشپزخانه بین 2 تا 6 عدد رایزر برای ساختمانهایی تا 20 واحد 100 متری پیش طراحی و اجرا میشود. در صورت نزدیک بودن سرویس های بهداشتی به همدیگر یا کاهش متراژ و تعداد واحدهای مسکونی و تعداد توالتها، تعداد رایزرها با احتساب لوله های ونت در حدود 4 عدد تعیین میگردد. افزایش تعداد رایزر ها میتواند باعث کاهش سایز لوله های رایزر فاضلاب شود.
سایز لولههای رایزر عمودی در لولههای منتهی به توالت ایرانی و فرنگی اندازه 110 تا 125, در لوله های حمام بین 75 تا 100 و در لوله های آشپزخانه بین 63 تا 75 می باشد. ممکن است در صورت مشترک بودن لوله کشی فاضلاب حمام و آشپزخانه سایز لوله تا اندازه 110 نیز افزایش یابد.
بعد از تفکیک سایز و محل قرارگیری رایزرهای اصلی، انتخاب کوتاه ترین مسیر حتی به صورت مورب و تعیین محل دقیق خروجی های مختلف از قبیل کفشوی حمام و آشپزخانه، محل نصب توالت ایرانی و فرنگی، روشویی در سرویس های بهداشتی، ماشین لباسشویی، سینک آشپزخانه و ظرفشویی در آشپزخانه، کفشوی محلهایی مانند حیات، تراس،بالکن، پشت بام و پارکینگ از اصول اصلی طراحی لوله کشی فاضلاب محسوب میشود.
اصول لوله کشی فاضلاب
بپس از یک طراحی استاندارد و با توجه به چیدمان داخلی آپارتمان و نقاط مختلف ساختمان برای یک اجرای قابل قبول، نیاز به مواد و مصالح و اجرای اصولی لوله کشی فاضلاب است. اجرای ضوابط لوله کشی فاضلاب اجتناب ناپذیر بوده و اعمال سیلقه های شخصی مغایر با اصول لوله کشی فاضلاب می تواند صدمات جبران ناپذیری به فرآیند لوله کشی و حتی کل ساختمان برساند.